و گوياى گستردگى آگاهى او در علم نحو و زبان مىباشد . » ( وفيات الاعيان ، 4 - 416 ) . « 1 » نهج البلاغة مهمترين تأليف سيّد رضي كتاب بيمانند نهج البلاغه ، مجموعهء گزيده‌اى از خطبه‌ها ، كلمات ، نامه‌ها ، وصيتنامه‌ها ، بخشنامه‌ها ، يك پيماننامه ، چند دعا ، و كلمات كوتاه حكمت آميز امير المؤمنين امام على عليه السّلام است . پيش از هر سخن ديگر در بارهء نهج البلاغه ، به نقل گفتهء سيّد رضى در مقدمهء نهج البلاغه مىپردازيم . مىگويد : در روزگار جوانى و سالهاى خرّمى شاخسار زندگانى به تأليف كتابى در خصائص ائمه عليهم السلام آغاز نهادم كه مشتمل بر تاريخ زندگى زيبا و نيكشان و سخنان گوهرزاى آنان بود . انگيزه‌اى مرا بدين كار بر انگيخت كه در آغاز كتاب ياد كرده‌ام و پيشاپيش هر سخنى آورده‌ام . از نوشتن خصائصى كه ويژهء امير المؤمنين على عليه السّلام بود فراغت يافتم ، و به سر آوردن دنبالهء كتاب را موانع روزگار ، و گرفتاريهاى بىشمار جلو گرفت . و آنچه نوشته بودم به صورت چند فصل و چند باب در آوردم و در آخر آنها فصلى بود كه كلمات كوتاه آن حضرت در زمينهء مواعظ و حكم و امثال و آداب نقل شده از او را - بجز خطبه‌هاى بلند و نامه‌هاى مفصل - در آن فصل آورده بودم . گروهى از دوستان اين فصل را پسنديده از نكات بى نظير آن در شگفت افتادند ، و از قطعات درخشنده‌اش چشمشان خيره مانده از من خواستند شروع به تأليف كتابى محتوى برگزيده‌هاى سخنان امير المؤمنين عليه السلام كنم كه همهء رشته‌ها و شاخه‌هاى گفتارش از خطبه‌هاى آن حضرت گرفته تا نامه‌ها و مواعظ و ادبش را در بر

--> ( 1 ) . بيشتر مطالب اين فصل در معرفى آثار سيد رضى از كتاب الشريف الرضى تأليف الدكتور الشيخ محمد هادى الامينى از انتشارات بنياد نهج البلاغه ، 1408 ه ق برگرفته شده است .